Görüş ve Öneriler

Çocuklarımızın Kabusu: Sınav Kaygısı

Onur EYİGÜN  

Psikolog

Kimdir?


Nisan 2018

  0

Çocuklarımızın Kabusu: Sınav Kaygısı

Gün geçmiyor ki ülkemizde sınav sistemi ve müfredatı değişmesin. Anne babaların dahi takip etmekte zorlandığı bu süreci çocuğunuz nasıl karşılıyor?

Yıllardır anne babaları en çok uğraştıran sorunların başında gelmiştir sınav kaygısı. ‘’Aslında çok zekidir ama neden böyle oluyor anlamıyorum…’’ ile başlayan yakınma cümleleri, gece yarıları hastane koridorlarını aşındırma, sinir krizleri hep sınav odaklı kaygı bozukluğuna borçludur.


 PEKİ NEDİR SINAV KAYGISI?




Sınav kaygısına geçmeden önce kaygıyı açıklamakta yarar görüyorum. Kaygı; kişinin bir stresörle karşı karşıya kaldığında yaşadığı bedensel, duygusal ve zihinsel değişimler ile kendini gösteren bir uyarılmışlık halidir. Hal böyle olunca çocuk ve gençlerimizde kendini gösteren en büyük kaygı sınav odaklı olmaktadır. Sınav kaygısı kendini iki şekilde göstermektedir. Birincisi; performansa dayalı endişe hali, ikincisi ise kişinin yaşadığı duygulanım bozukluğu. Performansa dayalı endişe halini iki örnekle açıklamak istiyorum. 


‘’Yarınki matematik sınavından başarılı olamayacağım.’’ 

‘’Evet, şu an biliyorum ama sınava girince kesin unutacağım.’’ 

Görüldüğü üzere performansa dayalı endişe hali kişinin performansını yansıtamayacağından korkması, bildiği her şeyi unutması ve sınav anına odaklanan endişe durumudur. Kişinin yaşadığı duygulanım ise;

‘’Gözlerim kararıyor, midem bulanıyor. Yetmezmiş gibi bir de ellerim terliyor.’’

‘’Kalbim yerinden çıkacak birazdan.’’

Örneklerden de anlaşılacağı üzere duygulanımda psikolojik kökenli fiziksel ağrılar görülmektedir. Öğrencinin o anki durumuna atıf yapılır ve endişe hali dediğimiz performansın ortaya çıkışını da etkiler. 


Bu sürecin uzaması ve sınav anında yaşanması durumunda yaşanabilecek muhtemel problemlerden bahsetmek istiyorum. Soruların anlaşılamaması, bilinen bir soruda yanlış yapma, sürenin yetmeyeceğinden duyulan yoğun endişe, dikkatin sorulardan ziyade diğer uyaranlara verilmesi vb. durumlar sınav anında en çok karşılaşılan problemlerden bazılarıdır.


Araştırmalar endişe faktörünün duygulanıma nazaran sınav sonucunu daha çok etkilediğini ortaya koymaktadır. Çünkü sınav esnasında öğrenci dikkatinin tamamını sorulara vermesi gerekirken kendi akademik başarısını gözden geçirmeye, diğer sınıf arkadaşlarının alacağı yüksek notları düşünmeye ve -zaten başarısız olduğu- bu sınavın neticesinde olabilecek felaket senaryolarını düşünmeye ayırmıştır. 

NE YAPABİLİRİZ?



Sınav öncesi ya da sınav esnasında başa çıkılamayan bir kaygı yaşanıyorsa düşünce biçiminize ve kendinizle olan diyaloğunuza dikkat etmeniz gerekiyor. Birkaç örnekle olumsuz diyaloğu aktarmaya çalışayım.

‘’Sınav tarihleri yaklaştı ve ben hiçbir şey çalışmadım.’’

‘’Çalışsam da nasılsa her şeyi unutacağım ve berbat edeceğim.’’ 

‘’Herkes çoktan çalışmayı bitirmiştir, istesem de onlara yetişemem.’’

Görüldüğü üzere örneklerimizde olumsuz bir dil kullanımı ve neticesinde kendini suçlama var. Bütün bunlar, gerçek dışı ve olumsuz beklentilerin gerçek potansiyelinizi kullanmanıza engel olması sonucu ortaya çıkar. O zaman ilk yapmamız gereken sınav öncesi ve esnasında kendimizle olan olumsuz diyaloğumuzu değiştirmeye çalışmaktır. ‘’ Sınav tarihleri yaklaştı ve ben hiçbir şey çalışmadım.’’ cümlesi yerine ‘’Sınava daha vaktim var ve çalışmak için bu vakti doğru değerlendirebilirim. ‘’ cümlesi sizi hem gereksiz endişeden uzak tutar hem de duruma daha gerçekçi bakmanızı sağlar. ‘’ Herkes çoktan çalışmayı bitirmiştir, istesem de onlara yetişemem.’’ cümlesi yerine ‘’Herkese yetişmek gibi bir amacım yok kendi potansiyelimi ortaya çıkarmalıyım.’’ cümlesi çok daha sağlam temellidir.


UNUTMAYIN!

Başarıya ulaşmanın ilk adımı sağlam ve gerçekçi adımlar atmaktır. Zihninizi ele geçiren gerçek dışı ve olumsuz düşüncelerden kurtulmak hem zihninizi hem bedeninizi kaygının yarattığı olumsuzluklardan kurtaracaktır. Olumsuzlukların esiri olmayın. Potansiyeliniz sizin elinizde.




Yorumlar

  1. Yapılmış herhangi bir yorum bulunmamaktadır..

BİZ KİMİZ?

Kısaca Kocaeli'yi anlama ve daha kaliteli yaşama rehberi diyebiliriz. Gün içerisinde iş hayatında ve sosyal hayatta neler olup bittiğinden haberdar olmaktan tutun, Kocaeli'nin pek bilinmeyen değerlerini, mekanlarını ve kültürünü insanlara tanıtmaya kadar, hatta hafta sonunu burada nasıl keyifle geçirebilirsiniz gibi şehirle alakalı tüyolar veren bir şehir portalı olmayı amaçlıyoruz..

İLETİŞİM